Land Art: ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ

Εφήμερη γλυπτική και Land Art: Πώς τα drones συμμετέχουν στη δημιουργία έργων στον χώρο

Από υφαντές κατασκευές που διαμορφώνονται με τη βοήθεια ιπτάμενων συστημάτων μέχρι φωτεινές εναέριες χορογραφίες, καλλιτέχνες και σχεδιαστές εξερευνούν νέους τρόπους σύνδεσης της τεχνολογίας με τον χώρο και το φυσικό περιβάλλον.

Με λίγα λόγια

Τα drones δεν χρησιμοποιούνται στην τέχνη μόνο για να καταγράφουν τοπία από ψηλά. Σε ορισμένα έργα συμμετέχουν άμεσα στη δημιουργία: μεταφέρουν ή καθοδηγούν ελαφριά υλικά, συμβάλλουν στη διαμόρφωση εγκαταστάσεων ή λειτουργούν ως φωτεινά στοιχεία μιας εναέριας σύνθεσης. Αυτές οι πρακτικές συνομιλούν με την εφήμερη γλυπτική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με τη Land Art. Δεν ταυτίζονται όμως όλες με το ιστορικό κίνημα της τέχνης της γης.

Land Art και εφήμερη γλυπτική: τι τις συνδέει

Η Land Art αναπτύχθηκε κυρίως από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και συνδέθηκε με έργα που δημιουργούνται μέσα στο τοπίο, είτε με τη διαμόρφωση του ίδιου του εδάφους είτε με τη χρήση φυσικών υλικών και παρεμβάσεων συγκεκριμένου τόπου. Ορισμένα έργα είναι μεγάλης κλίμακας και διαρκούν στον χρόνο, ενώ άλλα είναι προσωρινά και τεκμηριώνονται κυρίως με φωτογραφίες, βίντεο και χάρτες. Επομένως, η προσωρινότητα από μόνη της δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί ένα έργο Land Art: καθοριστική είναι η σχέση του με το τοπίο και τον συγκεκριμένο τόπο.

Τα drones μπορούν να υποστηρίξουν αυτή τη σχέση με διαφορετικούς τρόπους. Μπορούν να καταγράψουν μια παρέμβαση από οπτική γωνία που δεν είναι εύκολα προσβάσιμη, να συμμετάσχουν στην τοποθέτηση ελαφρών στοιχείων ή να αποτελέσουν τα ίδια μέρος της σύνθεσης. Η χρήση τους, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια εγκατάσταση είναι οικολογικά ουδέτερη ή ότι δεν επηρεάζει το περιβάλλον.

THE BEACON: drones που υφαίνουν μια αρχιτεκτονική επιφάνεια

Ένα τεκμηριωμένο παράδειγμα συνεργασίας drones και εικαστικής κατασκευής είναι το THE BEACON, έργο της αρχιτέκτονος Jenny Sabin και του Peter Lloyd Jones, που παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ DesignPhiladelphia το 2016. Σύμφωνα με το Cornell Chronicle, δύο drones κινούνταν γύρω από μια κατασκευή ύψους περίπου 6 μέτρων, συμβάλλοντας στη σταδιακή δημιουργία μιας δεύτερης, υφαντής εξωτερικής επιφάνειας από φωτοφωταυγές μικρο-κορδόνι.

Η κίνηση των drones συνδεόταν με δεδομένα και αλληλεπίδραση του κοινού μέσω ειδικής εφαρμογής. Το έργο παρουσιάστηκε ως πείραμα γενετικής αρχιτεκτονικής, στο οποίο η τεχνολογία πτήσης, τα υφαντά υλικά και ο ψηφιακός σχεδιασμός συνεργάζονταν για να μεταβάλουν την αντίληψη του χώρου. Δεν επρόκειτο για μια εγκατάσταση σε φυσικό φαράγγι ή βουνοκορφή, αλλά για μια σχεδιαστική και αρχιτεκτονική παρέμβαση σε αστικό περιβάλλον.

RE:Familiar: όταν το drone γίνεται μέρος ενός ενδύματος

Μια διαφορετική προσέγγιση παρουσιάστηκε στο έργο RE:Familiar του Social Body Lab, ερευνητικού και καλλιτεχνικού εργαστηρίου του OCAD University στο Τορόντο. Στην παρουσίαση, ένα drone Parrot AR μετέφερε την ουρά ενός φορέματος από μετάξι σιφόν κατά τη διάρκεια επίδειξης μόδας. Το αεροσκάφος ακολουθούσε το μοντέλο μέσω ειδικά σχεδιασμένου λογισμικού, ενώ το ύφασμα συνέδεε οπτικά και κινητικά το σώμα με το ιπτάμενο σύστημα.

Το έργο δεν είναι Land Art, αλλά παράδειγμα εφήμερης, διαδραστικής εγκατάστασης και performance, όπου το drone δεν λειτουργεί ως κάμερα. Γίνεται μέρος της σκηνογραφίας και της κίνησης, θέτοντας ερωτήματα για τη σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας, τον έλεγχο και την εξάρτηση από μηχανικά συστήματα.

DRIFT και Franchise Freedom: γλυπτική με φως στον αέρα

Το καλλιτεχνικό δίδυμο DRIFT, που αποτελείται από τη Lonneke Gordijn και τον Ralph Nauta, αξιοποίησε drones στο έργο Franchise Freedom, το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2017 στο Art Basel στο Μαϊάμι. Η εγκατάσταση βασίζεται σε φωτεινά drones που κινούνται ως ομάδα και δημιουργούν μεταβαλλόμενες μορφές στον ουρανό. Η κίνηση δεν αναπαράγει απλώς ένα σταθερό σχέδιο· η σύνθεση αναπτύσσεται μέσα από τη συντονισμένη συμπεριφορά των ιπτάμενων μονάδων.

Σε μεταγενέστερη δουλειά της ομάδας, η ίδια τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε για να αποδοθούν με φως τρισδιάστατες εκδοχές γνωστών αρχιτεκτονικών μνημείων, όπως το Κολοσσαίο και η Sagrada Família. Εδώ το drone προσεγγίζει την έννοια της εναέριας γλυπτικής: το έργο σχηματίζεται προσωρινά στον χώρο και γίνεται αντιληπτό από το έδαφος, χωρίς να απαιτείται μόνιμη φυσική κατασκευή.

Περιβαλλοντική ευθύνη και όρια της τεχνολογίας

Η χρήση ελαφριών ή επαναχρησιμοποιούμενων υλικών μπορεί να περιορίσει ορισμένες επιβαρύνσεις, δεν εγγυάται όμως από μόνη της μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Πρέπει να εξετάζονται η όχληση της άγριας ζωής, ο θόρυβος, η πιθανότητα πτώσης υλικών, η παρουσία θεατών, η ανάκτηση όλων των στοιχείων της εγκατάστασης και οι επιπτώσεις της πτήσης στην περιοχή.

Σε προστατευόμενες περιοχές, αρχαιολογικούς χώρους ή σημεία με ευαίσθητα οικοσυστήματα απαιτείται προηγούμενος έλεγχος των ισχυόντων περιορισμών και των αναγκαίων εγκρίσεων. Η καλλιτεχνική πρόθεση δεν υποκαθιστά τις υποχρεώσεις ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Από την παρέμβαση στην εμπειρία

Τα παραδείγματα δείχνουν ότι τα drones μπορούν να συμμετέχουν σε έργα που κινούνται ανάμεσα στη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, την performance και την ψηφιακή τέχνη. Άλλοτε μεταφέρουν ή καθοδηγούν υλικά, άλλοτε γίνονται φωτεινά σημεία μιας εναέριας σύνθεσης και άλλοτε προσφέρουν την οπτική καταγραφή μιας προσωρινής παρέμβασης. Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο εντυπωσιακό αποτέλεσμα, αλλά στον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία μεταβάλλει τη σχέση του έργου με τον χώρο, τον χρόνο και τον θεατή.

Αναφορά Πηγής

Η τεκμηρίωση βασίζεται σε δημοσιευμένες πληροφορίες του Cornell Chronicle για το THE BEACON, στην επίσημη παρουσίαση του RE:Familiar από το Social Body Lab και σε δημοσίευμα του Artnet News για τα έργα της ομάδας DRIFT. Για τον ορισμό και το ιστορικό πλαίσιο της Land Art χρησιμοποιήθηκαν οι εκπαιδευτικές πηγές του Utah Museum of Fine Arts και του Museum of Modern Art (MoMA). Οι περιγραφές διαχωρίζουν τα επιβεβαιωμένα έργα από τη γενικότερη καλλιτεχνική ερμηνεία.

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

• Cornell Chronicle – THE BEACON (2016) — https://news.cornell.edu/stories/2016/10/drones-abuzz-beacon-takes-shape-philadelphia

• Social Body Lab – RE:Familiar / The Drone Dress — https://socialbodylab.com/refamiliar/

• Artnet News – DRIFT and illuminated drone installations — https://news.artnet.com/art-world/see-how-the-dutch-collective-drift-uses-drones-and-lights-to-digitally-rebuild-the-colosseum-and-other-major-landmarks-2199804

• Utah Museum of Fine Arts – What is Land Art? — https://umfa.utah.edu/art/land-art/

• MoMA – Earthwork / Land Art — https://www.moma.org/collection/terms/earthwork

Για οποιαδήποτε ερώτηση – απορία επικοινωνήστε μαζί μας

Σχετικά Άρθρα

Δημόσιοι Φορείς, Προγράμματα & Διαγωνισμοί

ΑΠΘ: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ

ΑΠΘ: Από τη μηχανική των drones στην αυτόνομη εναέρια τεχνολογία Το αγγλόφωνο Διατμηματικό Πρόγραμμα «Εναέρια Αυτόνομα Συστήματα» συνδυάζει μηχανική, ρομποτική, αισθητήρες και πλοήγηση, ενώ η ερευνητική δραστηριότητα του Πανεπιστημίου περιλαμβάνει την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροχημάτων. Με λίγα λόγια Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) έχει οργανώσει από το ακαδημαϊκό έτος 2024–2025 το αγγλόφωνο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Εναέρια Αυτόνομα Συστήματα» (Aerial Autonomous Systems). Το πρόγραμμα προσφέρεται από τρία Τμήματα της Πολυτεχνικής Σχολής, έχει ελάχιστη διάρκεια τριών εξαμήνων και απαιτεί 90 ECTS. Αντικείμενό του δεν είναι η απλή εκμάθηση χειρισμού ενός drone, αλλά η επιστημονική και τεχνολογική κατάρτιση στον σχεδιασμό, την ανάλυση, τη βελτιστοποίηση και τον έλεγχο αυτόνομων εναέριων συστημάτων. Παράλληλα, η ερευνητική δραστηριότητα του ΑΠΘ έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη ελληνικών UAV και με φοιτητικές ομάδες αεροδιαστημικής. Ένα διεπιστημονικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Το ΔΠΜΣ διοργανώνεται από τα Τμήματα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Μηχανολόγων Μηχανικών και Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής. Επισπεύδον Τμήμα είναι το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα
Δημόσιοι Φορείς, Προγράμματα & Διαγωνισμοί

ESA BIC Greece: ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ STARTUPS

ESA BIC Greece: Πώς η θερμοκοιτίδα της ESA στηρίζει ελληνικές startups με εφαρμογές drones Χρηματοδότηση έως 80.000 ευρώ χωρίς μετοχική συμμετοχή, τεχνική και επιχειρηματική υποστήριξη και πρόσβαση σε ευρωπαϊκά δίκτυα. Η ένταξη, όμως, προϋποθέτει ουσιαστική σύνδεση της επιχειρηματικής ιδέας με διαστημικές τεχνολογίες ή δεδομένα. Με λίγα λόγια Το ESA BIC Greece είναι το ελληνικό κέντρο επώασης επιχειρήσεων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Υποστηρίζει νεοφυείς επιχειρήσεις που αξιοποιούν διαστημικές τεχνολογίες, δορυφορικά συστήματα ή δεδομένα παρατήρησης της Γης. Για τις ομάδες που αναπτύσσουν λύσεις με drones, η σύνδεση μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, δορυφορική πλοήγηση, γεωχωρικά δεδομένα ή τεχνολογίες που προέρχονται από τον διαστημικό τομέα. Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση 80.000 ευρώ χωρίς παραχώρηση μετοχών, μαζί με τεχνική, επιχειρηματική και νομική υποστήριξη. Δεν απευθύνεται, ωστόσο, σε κάθε startup που κατασκευάζει ή χρησιμοποιεί drones. Η διαστημική διάσταση πρέπει να αποτελεί ουσιαστικό μέρος της λύσης. Τι είναι το ESA BIC Greece Τα ESA Business Incubation Centres αποτελούν το δίκτυο θερμοκοιτίδων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος για επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα
Camera & Mini Drones

Autel EVO Lite+: MOONLIGHT ALGORITHM

Autel EVO Lite+: Η ποιότητα εικόνας δεν αρκεί για να κριθεί μια παλαιότερη πλατφόρμα Με λίγα λόγια: Το Autel EVO Lite+ συνδυάζει αισθητήρα 1 ίντσας 20 MP, ρυθμιζόμενο διάφραγμα f/2.8–f/11 και νυχτερινή λειτουργία Moonlight/HyperLight. Παρά την αξιόλογη φωτογραφική του βάση, περιορίζεται σε βίντεο 8-bit και αισθητήρες αποφυγής εμποδίων εμπρός, πίσω και κάτω. Με βάρος 835 g και χωρίς ευρωπαϊκή ετικέτα κλάσης, ως legacy drone υπάγεται στην A3 της Ανοικτής Κατηγορίας. Η κάμερα 1 ίντσας παραμένει το ισχυρό του χαρτί Το Autel EVO Lite+ ξεχώρισε στην κατηγορία του με αισθητήρα 1 ίντσας CMOS 20 MP και φακό ισοδύναμης εστιακής απόστασης 29 mm. Το φυσικό διάφραγμα μεταβάλλεται από f/2.8 έως f/11, δίνοντας στον χειριστή ουσιαστικό έλεγχο της έκθεσης χωρίς να χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά σε φίλτρα ND. Η δυνατότητα αυτή είναι χρήσιμη τόσο σε φωτεινά τοπία όσο και σε λήψεις όπου απαιτείται μεγαλύτερος έλεγχος του χρόνου έκθεσης. Η φωτογραφική μηχανή υποστηρίζει αρχεία JPEG και DNG RAW, καθώς και λειτουργίες όπως HDR, AEB,

Διαβάστε περισσότερα