ΓΓΕΚ και «Ερευνώ – Καινοτομώ»: Πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί η ανάπτυξη ελληνικών drones
Η δράση του ΕΣΠΑ 2021–2027 ενισχύει την έρευνα και την επιχειρηματική αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών. Τι προβλέπει, ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν και τι πρέπει να γνωρίζουν οι εταιρείες και οι ερευνητικοί φορείς του κλάδου των ΣμηΕΑ.

Με λίγα λόγια
Η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) διαμορφώνει και συντονίζει την εθνική πολιτική έρευνας και καινοτομίας, ενώ η ειδική υπηρεσία ΕΥΔΕ ΕΚ έχει αναλάβει τη διαχείριση της δράσης «Ερευνώ – Καινοτομώ» στο Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021–2027. Η δράση, συνολικού προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ, δεν αποτελεί ειδικό πρόγραμμα αποκλειστικά για drones. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει χρηματοδοτικό πλαίσιο για επιλέξιμα έργα έρευνας και ανάπτυξης σε τεχνολογίες που σχετίζονται με τα μη επανδρωμένα συστήματα, εφόσον εντάσσονται στους στόχους, στις παρεμβάσεις και στους όρους της πρόσκλησης. Η πρόσκληση έχει ήδη περάσει σε στάδιο αξιολόγησης και ανακοίνωσης αποτελεσμάτων, επομένως δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ανοικτή πρόσκληση υποβολής νέων αιτήσεων.
Ποιος είναι ο ρόλος της ΓΓΕΚ και της ΕΥΔΕ ΕΚ
Η ΓΓΕΚ υπάγεται στο Υπουργείο Ανάπτυξης και έχει αρμοδιότητες στον σχεδιασμό και στον συντονισμό της εθνικής πολιτικής έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας. Στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027, η δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ» αποτελεί πράξη στρατηγικής σημασίας του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα». Η διαχείριση και εφαρμογή της συγκεκριμένης δράσης έχει ανατεθεί στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων στους τομείς Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΥΔΕ ΕΚ), η οποία λειτουργεί ως ενδιάμεσος φορέας για τις σχετικές πράξεις κρατικών ενισχύσεων.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία για μια επιχείρηση που αναζητά χρηματοδότηση. Η ΓΓΕΚ χαράσσει και συντονίζει την πολιτική, ενώ η ΕΥΔΕ ΕΚ δημοσιεύει τις προσκλήσεις, διαχειρίζεται τις διαδικασίες και ανακοινώνει τις σχετικές διευκρινίσεις και τα αποτελέσματα. Για τους όρους συμμετοχής, τα δικαιολογητικά, τις επιλέξιμες δαπάνες και τις προθεσμίες, καθοριστικό είναι πάντοτε το επίσημο κείμενο της εκάστοτε πρόσκλησης και οι τροποποιήσεις του.
Τι χρηματοδοτεί η δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ»
Η δράση διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ και επιδιώκει να συνδέσει την έρευνα με την επιχειρηματικότητα, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να αυξήσει την εγχώρια προστιθέμενη αξία. Το χρηματοδοτικό αντικείμενο αφορά δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης, όπως η βιομηχανική έρευνα, η πειραματική ανάπτυξη και, όπου προβλέπεται, μελέτες σκοπιμότητας. Δεν επιχορηγείται απλώς η αγορά ενός έτοιμου drone ή η συνήθης λειτουργία μιας επιχείρησης. Το έργο πρέπει να περιλαμβάνει σαφές ερευνητικό ή αναπτυξιακό αντικείμενο και να τεκμηριώνει την καινοτομία του.
Η πρόσκληση οργανώθηκε σε διακριτές παρεμβάσεις, με διαφορετική στόχευση για έρευνα και ανάπτυξη από επιχειρήσεις, συμπράξεις επιχειρήσεων με ερευνητικούς οργανισμούς, αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων και επιχειρήσεις με Σφραγίδα Αριστείας. Για τις τρεις πρώτες παρεμβάσεις, τα ανώτατα όρια συνολικού προϋπολογισμού ανά αίτηση διαφοροποιούνται ανά κατηγορία. Στην αρχική πρόσκληση αναφέρονται ενδεικτικά έως 800.000 ευρώ για την Παρέμβαση Ι και έως 2 εκατ. ευρώ για τις Παρεμβάσεις ΙΙ και ΙΙΙ. Οι τελικοί όροι πρέπει να ελέγχονται στην ισχύουσα έκδοση της πρόσκλησης.
Πού μπορούν να ενταχθούν έργα drones
Η δράση δεν ορίζει ξεχωριστή κατηγορία επιχορήγησης με τίτλο «drones». Ένα έργο με αντικείμενο μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορεί να εξεταστεί εφόσον η τεχνολογική του πρόταση αντιστοιχεί στις επιλέξιμες δραστηριότητες και στις προτεραιότητες της πρόσκλησης. Ενδεικτικά, ερευνητικά αντικείμενα που θα μπορούσαν να διαμορφωθούν σε προτάσεις είναι:
• Πολιτική προστασία και περιβαλλοντική παρακολούθηση: ανάπτυξη αισθητήρων, θερμικής απεικόνισης ή αλγορίθμων ανάλυσης για έγκαιρη ανίχνευση συμβάντων και χαρτογράφηση φυσικών καταστροφών.
• Γεωργία ακριβείας: πολυφασματικοί αισθητήρες, επεξεργασία δεδομένων και αλγόριθμοι υποστήριξης αποφάσεων για άρδευση, θρέψη και παρακολούθηση καλλιεργειών.
• Επιθεώρηση υποδομών και ενέργεια: αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων από φωτοβολταϊκά πάρκα, αιολικές εγκαταστάσεις, δίκτυα ή άλλες υποδομές, μαζί με λογισμικό εντοπισμού ανωμαλιών.
• Αυτόνομη πλοήγηση και επικοινωνίες: συστήματα εντοπισμού, αισθητήρες, λογισμικό πτήσης, διαχείριση στόλου και ασφαλής ανταλλαγή δεδομένων.
Τα παραπάνω αποτελούν παραδείγματα πιθανών ερευνητικών κατευθύνσεων και όχι κατάλογο έργων drones που έχουν ήδη εγκριθεί ή χρηματοδοτηθεί από τη συγκεκριμένη δράση. Η επιλεξιμότητα κρίνεται από το περιεχόμενο της πρότασης, την τεκμηρίωση της έρευνας και τη συνάφεια με τους όρους της πρόσκλησης.
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν και με ποιους όρους
Δυνητικοί δικαιούχοι είναι επιχειρήσεις και ερευνητικοί οργανισμοί, με τις προϋποθέσεις που ορίζονται ανά παρέμβαση. Για τις επιχειρήσεις προβλέπονται, μεταξύ άλλων, απαιτήσεις ως προς τη νόμιμη λειτουργία και την ύπαρξη τουλάχιστον μίας κλεισμένης πλήρους διαχειριστικής χρήσης. Οι ερευνητικοί οργανισμοί συμμετέχουν σύμφωνα με τον ορισμό και τις προϋποθέσεις της πρόσκλησης. Στις συνεργατικές παρεμβάσεις απαιτείται εταιρική σύμπραξη με ερευνητικούς φορείς, ενώ η σύνθεση της κοινοπραξίας και ο ρόλος κάθε εταίρου πρέπει να αποτυπώνονται στην πρόταση.
Η ένταση ενίσχυσης δεν είναι ενιαία για όλους. Για τις επιχειρήσεις εξαρτάται από το μέγεθός τους και από τον χαρακτηρισμό των εργασιών ως βιομηχανικής έρευνας ή πειραματικής ανάπτυξης. Για τους ερευνητικούς οργανισμούς, η χρηματοδότηση μπορεί υπό προϋποθέσεις να φτάσει έως το 100%, εφόσον οι δραστηριότητες εμπίπτουν στην κατηγορία μη οικονομικών δραστηριοτήτων και πληρούνται οι σχετικοί κανόνες. Στις συνεργατικές προτάσεις, το ποσοστό ενίσχυσης εξετάζεται χωριστά για κάθε δικαιούχο.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η συμμετοχή μιας επιχείρησης σε έργο δεν σημαίνει αυτόματη κάλυψη του συνόλου του προϋπολογισμού της. Η πρόσκληση προβλέπει ίδια συμμετοχή και ειδικούς περιορισμούς ως προς το ύψος του αιτούμενου προϋπολογισμού σε σχέση με τον κύκλο εργασιών. Επομένως, πριν από την προετοιμασία φακέλου χρειάζεται έλεγχος της οικονομικής δυνατότητας, της επιλεξιμότητας των δαπανών και των υποχρεώσεων κάθε εταίρου.
Τεχνολογική ωριμότητα: τι σημαίνουν οι δείκτες TRL
Οι δείκτες Technology Readiness Level (TRL) περιγράφουν το επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας, από τις αρχικές αρχές και την πειραματική απόδειξη έως την επικύρωση και τη λειτουργία σε πραγματικές συνθήκες. Για ένα drone, η ωριμότητα μπορεί να αφορά όχι μόνο το αερόχημα, αλλά και επιμέρους στοιχεία όπως αισθητήρες, λογισμικό πλοήγησης, επικοινωνίες ή αλγορίθμους ανάλυσης.
Δεν είναι ορθό να υποστηρίζεται ότι κάθε χρηματοδοτούμενο έργο της δράσης μεταβαίνει υποχρεωτικά από TRL 3–4 σε TRL 7–8. Η αφετηρία και ο επιδιωκόμενος βαθμός ωριμότητας διαφέρουν ανά έργο και πρέπει να τεκμηριώνονται στην τεχνική πρόταση. Η χρηματοδότηση αφορά συγκεκριμένο σχέδιο εργασίας και παραδοτέα, όχι εγγυημένη εμπορική ετοιμότητα ή επιτυχία στην αγορά.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και το Horizon Europe
Παράλληλα με το ΕΣΠΑ, οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι ερευνητικοί οργανισμοί μπορούν να αναζητήσουν ευκαιρίες στο πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» (Horizon Europe), το οποίο έχει δικές του προσκλήσεις, κανόνες επιλεξιμότητας και διαδικασίες αξιολόγησης. Τα Εθνικά Σημεία Επαφής (ΕΣΕ/NCPs), που ορίζονται από τη ΓΓΕΚ, παρέχουν ενημέρωση, συμβουλευτική υποστήριξη για την προετοιμασία προτάσεων και βοήθεια στην αναζήτηση εταίρων. Δεν αποτελούν τα ίδια χρηματοδοτικό πρόγραμμα ούτε εγγυώνται την έγκριση μιας πρότασης.
Για τον χώρο των drones, ευρωπαϊκές προτάσεις μπορούν να εξετάζουν τεχνολογίες αυτόνομης πλοήγησης, λειτουργίες BVLOS, υπηρεσίες U-space, αισθητήρες, κυβερνοασφάλεια ή συστήματα αντιμετώπισης μη εξουσιοδοτημένων UAV, εφόσον υπάρχει σχετική θεματική πρόσκληση. Η αναφορά αυτών των πεδίων δεν σημαίνει ότι κάθε μία χρηματοδοτείται αυτομάτως από το «Ερευνώ – Καινοτομώ» ή ότι υπάρχει μόνιμη ανοικτή πρόσκληση ειδικά για drones.
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η δράση
Η δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ 2021–2027» δεν πρέπει πλέον να παρουσιάζεται ως νέα πρόσκληση που μόλις ξεκινά. Η επίσημη ιστοσελίδα της ΕΥΔΕ ΕΚ δημοσίευσε τον Σεπτέμβριο του 2026 ανακοινώσεις για την έγκριση αποτελεσμάτων αξιολόγησης αιτήσεων της Παρέμβασης ΙΙ, καθώς και διευκρινίσεις για την υποβολή ενστάσεων. Αυτό δείχνει ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση βρίσκεται σε στάδιο αποτελεσμάτων και διοικητικής συνέχειας. Για κάθε άλλη παρέμβαση, τροποποίηση ή νέα πρόσκληση απαιτείται έλεγχος της πιο πρόσφατης επίσημης ανακοίνωσης.
Για επιχειρήσεις που σχεδιάζουν τώρα μια νέα πρόταση, το πρακτικό βήμα δεν είναι να θεωρήσουν ότι μπορούν να υποβάλουν αίτηση στην παλιά πρόσκληση, αλλά να παρακολουθούν τις νέες προκηρύξεις της ΕΥΔΕ ΕΚ, του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» και τις ευρωπαϊκές προσκλήσεις. Η προετοιμασία τεχνικού αντικειμένου, κοινοπραξίας, προϋπολογισμού και σχεδίου αξιοποίησης μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα, αλλά η υποβολή πρέπει να γίνει μόνο σε ενεργή πρόσκληση.
Συμπέρασμα
Το «Ερευνώ – Καινοτομώ» μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για ελληνικές επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς που αναπτύσσουν τεχνολογίες σχετικές με τα drones, αλλά δεν είναι ειδικό ταμείο αγοράς ή παραγωγής UAV. Η χρηματοδότηση αφορά τεκμηριωμένη έρευνα και ανάπτυξη, με σαφείς όρους επιλεξιμότητας, συνεργασίας και ίδιας συμμετοχής. Για το MegaDroneClub, το ουσιαστικό μήνυμα προς τον κλάδο είναι ότι η αξιοποίηση τέτοιων προγραμμάτων απαιτεί πραγματικό τεχνολογικό αντικείμενο, αξιόπιστους εταίρους και προσεκτική ανάγνωση της πρόσκλησης. Η ύπαρξη μιας ενδιαφέρουσας ιδέας drone δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει χρηματοδότηση.
Αναφορά Πηγής
Κύριες πηγές: Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ), Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής Δράσεων στους τομείς Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΥΔΕ ΕΚ), Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» ΕΣΠΑ 2021–2027, επίσημη ενημέρωση για τη δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ» και ανακοινώσεις αποτελεσμάτων αξιολόγησης 2026. Για την ευρωπαϊκή υποστήριξη χρησιμοποιήθηκε η επίσημη ενημέρωση του δικτύου Εθνικών Σημείων Επαφής του Horizon Europe.
Χρήσιμοι Σύνδεσμοι
• ΓΓΕΚ – Ερευνώ – Καινοτομώ 2021–2027
• ΕΥΔΕ ΕΚ – Προγράμματα και δράση Ερευνώ – Καινοτομώ
• Επίσημη πλατφόρμα δράσης – προσκλήσεις, τροποποιήσεις και αποτελέσματα
• ΕΣΠΑ – Αναλυτική πρόσκληση και όροι συμμετοχής
• ΓΓΕΚ – Εθνική Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης 2021–2027
• Horizon Europe – Ρόλος και υπηρεσίες Εθνικών Σημείων Επαφής






